Zorgwekkende onderwijsontwikkelingen

Recentelijk schreef ik deze blog voor ScienceGuide.

De wetenschap biedt ons aan de lopende band inzichten in ‘goed lesgeven’ maar bij de vertaalslag naar de praktijk gaat het steevast mis. Dat is de analyse van onderwijsadviseur Erik Meester (Fontys), die zijn ervaringen in vele sectoren binnen het onderwijs naast elkaar legt.

De afgelopen vijf jaar ben ik werkzaam geweest als docent, projectleider en adviseur in zowel het primair, voortgezet, middelbaar beroeps-, en hoger beroepsonderwijs. Daarnaast heb ik mij stevig verdiept in de wetenschappelijke literatuur, met name op het gebied van onderwijspsychologie.

Mijn belangrijkste bevinding is dat de kennis vanuit de onderwijswetenschap vaak niet of verkeerd wordt vertaald naar de onderwijspraktijk. Het is niet mijn bedoeling om hier een schuldvraag neer te leggen, maar om uiteen te zetten waar het in mijn ogen voornamelijk mis gaat en wat dit voor mogelijke implicaties kan hebben op de kwaliteit van het Nederlandse onderwijs.

Lees meer via:

http://www.scienceguide.nl/201706/een-expert-leert-anders-dan-een-beginner.aspx

Project-based Learning

Project-Based Learning oftewel projectmatig werken is HOT in Nederland (en daarbuiten). Veel scholen erkennen bijvoorbeeld dat de traditionele lesmethodes (1) niet of weinig gebruik maken van actuele leerpsychologische inzichten, (2) zich vaak beperken tot puur cognitieve leerdoelen, (3) vooral gericht zijn op uniformiteit in plaats van diversiteit en (4) meer insteken op extrinsieke dan intrinsieke motivatie. Dit terwijl er maatschappelijk en op de arbeidsmarkt veel vraag is naar mensen met sterke sociale, communicatieve en zelfsturende vaardigheden, die in Nederland vaak worden gevat in het containerbegrip ‘21st century skills’. Steeds meer onderzoek wijst uit dat projectmatig werken effectief kan bijdragen aan de ontwikkeling van dit soort vaardigheden. Bovendien zorgt projectmatig werken voor meer motivatie, eigenaarschap en betrokkenheid bij leerlingen én de stakeholders in (de directe) omgeving van de school. Met Project-based Learning haal je namelijk ook de wereld de school in (en andersom) om maatschappelijk bewustzijn en participatie in de samenleving te stimuleren. Aansluitend biedt projectmatig werken een leersituatie waarin de leraar zich heel effectief kan opstellen in het leerproces van leerlingen. Continue reading

SWOT-analyse onderwijsscenario in 2030

SWOT – Toekomstscenario 2030 ‘Individualisering & non-cognitieve vaardigheden’

Scenariobeschrijving (Quest #2)

Het is maandagochtend 1 september 2030.  Han S. is benieuwd naar het openingsproject. Hij stapt zijn VAR-kamer in en gaat in de “zaal” zitten. Han S. maakt gebruik van zijn VAR kamer (Virtual- en Augmented Reality) om in een nagebootste realistische leeromgeving aan zijn project te werken. Dankzij ‘Big Data’ en de door ‘nanotechnologie’ gestuurde learning analytics zijn er geen gestandaardiseerde diploma’s nodig. Centrale Examens zijn geschrapt. Het onderwijs is ingericht op persoonlijkheidsvorming in de brede zin van het woord.

Han ontwikkelt zich door ervaringen op te doen door te werken aan projecten in een bedrijf aangeboden door de gemeente. Ondanks dat Han zijn eigen leerroute kan bepalen moet hij zich wel houden aan bepaalde criteria. Continue reading

Het onderwijs in 2030

Toekomstscenario’s voor het basisonderwijs

Het is 2030. Volgens veel experts ontwikkelt technologie zich exponentieel. De ontwikkelingen vanaf 2015-2016 zijn dus ongeveer twee keer zo snel gegaan als tussen 2016 en 1986, mijn geboortejaar. Als referentie: rond het jaar 1986 worden op technologisch vlak de volgende zaken voor het eerst ontwikkeld:

-        Windows operating system

-        Internet

-        Laptop en mobiele telefoon

-        PC’s & computervirussen

-        Kabel TV & Nintendo spelcomputer

-        Walkman & VCR

-        MIR Space station en Space shuttles

Alhoewel deze technologieën van 1986 tot 2016 zeer zeker sterk zijn doorontwikkeld op het gebied van gebruikersgemak, efficiëntie en toegankelijkheid was het onderwijs in 2016 nog steeds bezig met het succesvol implementeren van deze technologieën in de onderwijspraktijk. De nieuwste beschikbare technologie in 2030 wordt dan ook nog niet altijd succesvol toegepast in het primair onderwijs omdat mensen de snelle veranderingen niet bijhouden. Bovendien wordt vanuit de samenleving en overheden, zeker in het basisonderwijs, altijd kritisch gekeken naar de mogelijke meerwaarde van technologie alvorens dit wordt toegepast in de onderwijscontext.

In onderstaande scenario’s voor het basisonderwijs in 2030 wordt er uitgegaan van extremen. Enerzijds wordt geïndividualiseerd onderwijs uitgezet tegen gecollectiviseerd onderwijs, anderzijds worden cognitieve vaardigheden uitgezet tegenover non-cognitieve vaardigheden. Met cognitieve vaardigheden wordt bedoeld de inzichtelijke vaardigheden die te maken hebben met het denken, het verstand, het intellect, het menselijk kenvermogen. Non-cognitieve vaardigheden zijn bekwaamheden als communiceren, problemen oplossen en omgaan met de maatschappelijke context. Door deze vier extremen in twee assen te laten kruisen ontstaan de beschreven vier scenario’s. Continue reading

21ste eeuwse pedagogiek

Er wordt veel gesproken over de ‘nieuwe’ 21ste eeuwse vaardigheden, maar veel mensen merken terecht op, dat deze vaardigheden (met uitzondering van ict-geletterdheid)  helemaal niet zo nieuw zijn.

Wat wel ‘nieuw’ is, is de context waarin de huidige generatie opgroeit. De wereld globaliseert en digitaliseert, informatie is met internet vrijwel onbeperkt beschikbaar. Doordat computers steeds meer (simpele) taken van de mens overnemen wordt van de huidige generatie verwacht dat zij in samenwerking met anderen op creatieve wijze complexe problemen kunnen oplossen, problemen die computers (voorlopig) nog niet voor ons kunnen oplossen. Die mensen waarmee zij dan samenwerken bevinden zich ook nog eens steeds vaker in andere delen van de wereld waardoor effectieve communicatie onmisbaar wordt. De wijze waarop organisaties worden ingericht wordt steeds minder hiërarchisch en vraagt daardoor steeds meer om eigen initiatief en persoonlijk ondernemerschap van mensen. De huidige belevingswereld van kinderen stelt hen bloot aan adaptieve en interactieve technologie, sociale media die hen aan de hele wereld verbindt en software waarmee zij de mooiste dingen kunnen maken! Continue reading

Toekomstscenario’s voor het onderwijs

Scenario's Academica

Bij het internationale onderwijscongres ‘Making Shift Happen 2015′ is Academica Business college als organisatie ingestoken op trends die volgens ons de toekomst van het onderwijs (zowel PO/VO/MBO) zullen gaan bepalen. De trends waarop wij als onderwijsadviseur zullen moeten anticiperen om de beste diensten te kunnen leveren aan scholen in transitie. Deze trends zijn de verschuiving van het initiatief van leraar naar leerling en de verschuiving van centraal leiderschap (vanuit het management) naar gedeeld leiderschap. Bij deze trends stelden wij ons een aantal vragen, waarvan er een paar te zien zijn in deze promofilm. In de werving van sprekers en workshopleiders is er gezocht naar bekende onderwijsgoeroes uit de hele wereld die zich sterk profileren op één van deze trends waaronder Tony Wagner, Sugata Mitra, Sylvia Martinez, Gary Stager en Jelmer Evers. Naast deze personen hebben vertegenwoordigers van scholen als High Tech High (VS), Reggio Emilia (IT) en het IJburg College (NL) workshops geleid. Interviews met deze goeroes zijn te vinden op het Academica Business College YouTube kanaal. Continue reading

De professionele identiteit van de leerkracht

Er is al veel gezegd en geschreven over de professionaliteit van leerkrachten. Het wordt in elk geval gezien als een van de grootste invloeden op de kwaliteit van het onderwijs (Noordegraaf et al., 2015). Echter lijkt een groot deel van deze doelgroep lastig te bereiken als het gaat om hun professionele ontwikkeling. Als onderwijsadviseur word je hier dagelijks mee geconfronteerd.
‘Dat weten we allemaal ook wel’, ‘dat doen we ook regelmatig’, ‘daar is al iemand mee bezig’. Uitspraken die regelmatig vooraf gaan aan het spreekwoordelijke sluiten van de deur. Loop je daarna nog een rondje door de school dan zie je leerkrachten nog altijd veelal enkel methodisch werken. De klas is verdeeld in niveaugroepen die passief in hun banken hangen of met hun schrift in de rij staan om persoonlijke uitleg te krijgen. Als je de leerkrachten vraagt om hun visie op onderwijs verwijzen ze je vertwijfeld naar de website van de school. Samenwerking, collegiale consultatie of co-creatie tussen leerkrachten komt weinig voor, men sluit de deur van het klaslokaal en ‘houdt de boel draaiend’. Ouders worden vaak gezien als een lastige externe partij en een gastspreker van buiten in de klas is leuk maar daardoor krijgen we helaas de les niet af. Continue reading

Makers educatie

Makers educatie (#makered) gaat simpelweg over leerlingen dingen laten ‘maken’ in het onderwijs. Een robot, app, prothese of maquette, niks is te gek. Maar waarom moeten we dit eigenlijk willen? Wat is de meerwaarde van Makers educatie?

Makers educatie is een populaire benadering voor het vormgeven van Science, Technology, Engineering, and Mathematics (STEM) in het onderwijs. Deze populariteit is door een aantal verschillende zaken te verklaren. Ten eerste wordt technologie natuurlijk steeds gebruiksvriendelijker, goedkoper en daarmee toegankelijker voor iedereen. Ten tweede is er bij bedrijven in sterk toenemende mate behoefte aan bèta’s. Bèta’s die niet enkel zijn opgeleid om te doen wat de baas zegt, maar beschikbare technologie ook weet in te zetten om nieuwe innovatieve toepassingen te verkennen. Tegenwoordig zijn die bèta’s echter niet meer de enige die met technologie in aanraking zullen komen. Het onderwijs heeft als taak om leerlingen de sterk gedigitaliseerde wereld om zich heen te leren begrijpen (computational thinking) zodat zij zich hierin, op welke manier dan ook, optimaal kunnen ontwikkelen.

De belangrijkste reden dat Makers educatie zo aanspreekt is omdat het een operationalisering is van het moeilijk te vatten begrip 21st century learning. Bij Makers educatie verschuift het initiatief van de docent naar de leerling. Continue reading

Heeft u de belevingswereld van de leerling nog in zicht?

De belevingswereld van de leerling

Iedere docent weet het, een enkeling doet het. Aansluiten bij de belevingswereld van de leerling.

-        We vertrekken vanuit de belevingswereld van de leerling

-        De leerling staat centraal

-        We gaan op zoek naar de leerbehoeftes van de leerling

-        Er wordt gekeken naar de unieke talenten van elke leerling

De visiestukken van hedendaagse scholen staan vol met dit soort zinnetjes. Ik kom toevallig vaak op scholen en geef trainingen aan docenten. Als ik hen vraag wie er wel eens met hun leerlingen praat over hun online activiteiten blijft het echter stil. Hoeveel kinderen uit uw klas spelen online games? Hoeveel kinderen uit uw klas hebben een eigen YouTube kanaal of onderhouden een blog? Wat zetten ze op Instagram of op Vine? Continue reading

Een korte geschiedenis van gamenerd tot onderwijsvernieuwer

Als kind op de basisschool had ik vaak straf en zat ik om de haverklap bij de directeur op de kamer om naar zijn preek te luisteren. Over hoe ik beter moest luisteren naar de juf en hoe ik me moest aanpassen aan de rest, dat ik er met zo een houding niets van mij zou komen. Op de middelbare school was dit beeld niet heel anders, behalve dat ik daar op een gegeven moment niet eens meer naar de les ging. Daardoor stond ik op een gegeven moment zelfs nog op een randje om van school gestuurd te worden. ‘Als persoon vind ik je geweldig maar als leerling ben je een hel’, een dubieuze quote die ik regelmatig te horen kreeg. Op een of andere bizarre wijze ben ik er toch nog in geslaagd om het VWO diploma te behalen en kwam ik terecht op de universiteit. Geen verassing dat ook mijn loopbaan op de universiteit geen lang leven beschoren was. Daar sta je dan, met je 19 jaar, met het idee dat studeren toch echt niks voor jou is. Wat doen vrijwel alle jongens, van die leeftijd, die geen perspectief meer zien in school? Juist, gamen! Continue reading